Autor: Anna Cichońska – starszy pracownik socjalny Ośrodka Pomocy Społecznej w Jastrzębiu – Zdroju,
Pomysłodawcy projektu socjalnego: Anna Cichońska - starszy pracownik socjalny, Magdalena Pawelec - pedagog
„Nie każdy może zdobywać górskie szczyty, ale każdy może pomóc komuś je osiągnąć.” To motto przyświeca projektowi socjalnemu „Szerpowie Nadziei – pomaganie przez działanie”, który został zrealizowany we współpracy Ośrodka Pomocy Społecznej w Jastrzębiu-Zdroju, Zakładu Karnego w Jastrzębiu-Zdroju oraz Fundacji Szerpowie Nadziei.
Od kilku lat Ośrodek Pomocy Społecznej w Jastrzębiu Zdroju wspiera sierpniowe wydarzenia organizowane przez Fundację Szerpowie Nadziei. Przygotowywane są posiłki dla ponad 250 uczestników wydarzenia, a także tradycyjny śląski kołacz dla wolontariuszy, którzy każdego roku pomagają osobom z niepełnosprawnościami zdobywać górskie szczyty i realizować marzenia często uznawane za niemożliwe do spełnienia.
W tym roku działania przybrały nową formę. Do współpracy zostali zaproszeni również osadzeni Zakładu Karnego w Jastrzębiu-Zdroju. Uczestnicy projektu przygotowali ciasto marchewkowe dla około 250 wolontariuszy Fundacji Szerpowie Nadziei. Jednak prawdziwym celem projektu nie było samo przygotowanie wypieków, lecz stworzenie przestrzeni do budowania odpowiedzialności społecznej, sprawczości i poczucia bycia potrzebnym.
Projekt jest odpowiedzią na współczesne poszukiwania nowych metod pracy socjalnej i resocjalizacyjnej. Coraz częściej odchodzi się od modelu, w którym osoba skazana jest jedynie odbiorcą pomocy lub uczestnikiem oddziaływań wychowawczych. W nowoczesnych systemach resocjalizacyjnych, szczególnie w krajach skandynawskich, podkreśla się znaczenie aktywnego uczestnictwa osób pozbawionych wolności w życiu społecznym oraz budowania odpowiedzialności poprzez działanie na rzecz innych ludzi.
Skandynawskie podejście do resocjalizacji opiera się na przekonaniu, że człowiek najskuteczniej zmienia się wtedy, gdy doświadcza zaufania, współodpowiedzialności oraz możliwości pełnienia pozytywnych ról społecznych. Kara pozbawienia wolności nie ma jedynie izolować, ale przygotowywać do powrotu do społeczeństwa. Kluczowe znaczenie mają relacje, współpraca i angażowanie skazanych w działania przynoszące realne korzyści innym ludziom.
Realizowany projekt wpisuje się właśnie w ten sposób myślenia. Osadzeni nie są tutaj biernymi odbiorcami pomocy, lecz osobami, które pomagają. Wspólnie planują działania, organizują pracę, przygotowują składniki, pieką, porcjują i pakują wypieki. Uczą się współpracy, odpowiedzialności za wspólny cel oraz dostrzegają, że ich wysiłek może przynieść radość i wsparcie innym osobom.
Dla pracowników socjalnych projekt stanowi również próbę poszukiwania nowych metod pracy z osobami zagrożonymi wykluczeniem społecznym. Współczesna praca socjalna coraz częściej opiera się na wzmacnianiu zasobów człowieka, a nie wyłącznie na koncentrowaniu się na jego problemach. Zamiast pytać: „Czego tej osobie brakuje?”, coraz częściej pytamy: „Co potrafi? Co może dać innym? Jakie ma mocne strony?”.
Projekt „Szerpowie Nadziei – pomaganie przez działanie” pokazuje, że nawet niewielkie działania mogą mieć ogromną wartość społeczną. Łączy świat pracy socjalnej, resocjalizacji i wolontariatu. Buduje mosty pomiędzy środowiskami, które na co dzień rzadko mają okazję współpracować. Przede wszystkim jednak przypomina, że każdy człowiek – niezależnie od swojej historii życiowej – może być potrzebny i może zrobić coś dobrego dla drugiego człowieka.
To właśnie takie działania stają się fundamentem skutecznej resocjalizacji i nowoczesnej pracy socjalnej opartej na nadziei, odpowiedzialności oraz wierze w możliwość zmiany.